‏23 گفتار درباره سرمایه‌داری

۲۷ مهر ۱۳۹۲
پیرامون نکاتی که آنها را بروز نمی‌دهند
ها- جون چانگ در این کتاب عموماً به دنبال پاسخ‌گویی به سؤال‌هایی ‏است که به‌ویژه پس از بحران اقتصادی 2008 برای همه کسانی مطرح ‏است که طی چند دهه گذشته تحت تأثیر تبلیغات نولیبرالی قرار ‏داشته‌اند و وعده‌های آن را باور کرده‌اند.

0b45f5e9f25f00f952f4d024957ffd0cها- جون چانگ، متولد کره جنوبی و متخصص اقتصاد توسعه و استاد ‏اقتصاد دانشگاه کمبریج، کتاب حاضر را در نقد اقتصاد نولیبرال نوشته ‏که در سال 2010 رتبه یک را در میان پرفروش‌ترین کتاب‌های ‏بین‌المللی از آن خود کرده است. ‏
او در این کتاب عملکرد اقتصاد نولیبرال و آنچه را طی این چند دهه ‏تحت سیطره ایدئولوژی بازار آزاد روی داده است، به زبانی ساده ‏تشریح می‌کند و بسیاری از فرضیات موهومی را که اقتصاد سرمایه‌داری ‏از ابتدا به عنوان اصول قطعی و بی‌چون و چرا مبنای نظریه‌سازی خود ‏قرار داده است، در هم می‌شکند. ‏
روزنامه گاردین در مورد این اثر می‌نویسند: «ها- جون چانگ، این ‏استاد کمبریج، در این کتاب افشاگر بزرگ‌ترین افسانه‌های زمان ما را ‏در هم می‌شکند و حقیقت را در این خصوص که جهان به واقع چگونه ‏عمل می‌کند، به ما نشان می‌دهد». ‏
ها- جون چانگ در این کتاب عموماً به دنبال پاسخ‌گویی به سؤال‌هایی ‏است که به‌ویژه پس از بحران اقتصادی 2008 برای همه کسانی مطرح ‏است که طی چند دهه گذشته تحت تأثیر تبلیغات نولیبرالی قرار ‏داشته‌اند و وعده‌های آن را باور کرده‌اند. ‏
او در پیشگفتار کتابش می‌نویسد: «این کتاب یک مانیفست سرمایه‌داری ‏نیست. اعتقاد داشتن به ایدئولوژی بازار آزاد، به معنای مخالفت با نظام ‏سرمایه‌داری نیست. من معتقدم سرمایه‌داری علی‌رغم مسائل و ‏محدودیت‌هایش هنوز بهترین نظام اقتصادی است که بشر ابداع کرده ‏است. انتقاد من به روایت ویژه‌ای از سرمایه‌داری است که در سه دهه ‏اخیر بر جهان مسلط شده است، یعنی سرمایه‌داری بازار آزاد…». ‏
وی معتقد است: «این تنها راه ممکن برای اداره نظام سرمایه‌داری ‏نیست. و همان‌گونه که نتیجه مسجل و مستند عملکرد آن طی سه دهه ‏اخیر نشان می‌دهد، بهترین راه اداره کردن آن هم نیست. این کتاب ‏نشان می‌دهد که راه‌هایی وجود دارند که سرمایه‌داری می‌تواند و باید با ‏پیش گرفتن آنها بهتر از این شود که هست». ‏
او ادامه می‌دهد: «تصمیمات انسانی، به‌ویژه تصمیماتی که از سوی ‏کسانی گرفته می‌شود که قدرت و جایگاه وضع قوانین و مقررات را ‏دارند، همان‌گونه که توضیح خواهم داد، موجب می‌شوند امور به طریقی ‏روی دهند که می‌بینیم روی داده‌اند… اگر تصمیمات متفاوتی گرفته ‏شده بود، امروز جهان جایی بود متفاوت با آنچه که فعلاً هست. با توجه ‏به این امر، ما باید این پرسش را مطرح کنیم که آیا تصمیماتی که ‏ثروتمندان و قدرتمندان می‌‌گیرند، بر خرد و منطق، بر عقل سلیم و بر ‏دلایل و مستندات محکمی متکی است یا نه؟ تنها وقتی این کار را بکنید، ‏می‌توانیم انجام اقدامات درست را از ابرشرکت‌ها، دولت‌ها و ‏سازمان‌های بین‌المللی بخواهیم…».‏
چانگ در گفتار یکم کتابش با عنوان «چیزی به اسم بازار آزاد وجود ‏ندارد» می‌نویسد: «به شما می‌گویند که:‏
بازارها باید آزاد باشند. وقتی دولت مداخله می‌کند که تأیید کند ‏شرکت‌کنندگان در بازار، چه کاری را مجازند انجام دهند و چه کاری را ‏مجاز نیستند انجام دهند، منابع نمی‌تواند به کارآمدترین شکل خود ‏مورد استفاده قرار گیرد. اگر صاحبان کسب و کار نتوانند آن کارهایی ‏را انجام دهند که بیشترین سود را برایشان دارد، انگیزه خود را برای ‏سرمایه‌گذاری و نوآوری از دست می‌دهند. به این ترتیب اگر دولت ‏برای اجاره‌بهای محل‌های مسکونی سقفی تعیین کند، مالکان انگیزه ‏خود را برای تعمیر و نگهداری مستغلات‌شان، یا ساختن واحدهای ‏مسکونی تازه از دست می‌دهند…‏
اما به شما نمی‌گویند که: ‏
چنین چیزی که از آن به عنوان بازار آزاد نام می‌برند، وجود خارجی ‏ندارد. هر بازاری برای خود برخی قواعد و حدودی دارد که آزادی ‏انتخاب را محدود می‌سازند. بازار فقط به این دلیل آزاد به نظر می‌رسد ‏که ما محدودیت‌هایی را که در بنیاد آن وجود دارد و قادر به دیدن آنها ‏نیستیم، چنین راحت و بی‌قید و شرط می‌پذیریم. این را که تحت چه ‏شرایطی یک بازار «آزاد» تلقی می‌شود نمی‌توان به طور عینی تعریف ‏کرد…». ‏
وی در گفتار هفدهم خود با عنوان «تحصیلات بیشتر به خودی‌خود یک ‏کشور را ثروتمندتر نخواهد کرد» نیز چنین می‌نویسد: «به شما ‏می‌گویند که: ‏
یک نیروی کاری که خوب تحصیل‌ کرده باشد برای توسعه اقتصادی ‏کاملاً ضروری است. بهترین دلیل این مدعا تفاوت میان موفقیت‌های ‏اقتصادی کشورهای آسیای شرقی است که دستاوردهای تحصیلی عالی ‏آنها معروف و زبانزد همه است، با رکود اقتصادی کشورهای جنوب ‏صحرای افریقا که یکی از پایین‌ترین سوابق تحصیلی را در دنیا دارند…‏
اما به شما نمی‌گویند که: ‏
دلایل و مدارکی که نشان دهد تحصیلات بیشتر به رفاه ملی بیشتر منجر ‏خواهد شد، به شکل تعجب‌آوری ناچیز است. بسیاری از آن دانشی که ‏در تحصیلات به دست می‌آید عملاً ربطی به ارتقای بهره‌وری ندارد و به ‏درد آن نمی‌خورد، اگرچه به افراد مردم امکان می‌دهد یک زندگی ‏راضی‌کننده‌تر و مستقل‌تر را برای خود دست و پا کنند…». ‏
کتاب «بیست و سه گفتار درباره سرمایه‌داری» را انتشارات مهرویستا ‏در 1100 نسخه در تابستان امسال روانه بازار کرده است. این کتاب، ‏ترجمه ناصر زرافشان، در 398 صفحه تنظیم شده و با قیمت 16000 ‏هزار تومان به علاقه‌مندان تقدیم شده است.‏

نظر شما چیست؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (15)