نیلوفر و سارقان آتش

۱ آبان ۱۳۹۲
هر پرسشی آغاز تندباد است. هر علامت سؤالی تیر است. تیری رها شده و شجاعانه که سر «دیگری»- نویسنده را هدف گرفته. تیری که باید همراه با خیانت هویدا کردن اسرار، به پرسشگر بازگردد.

sareghane atash«سارقان آتش» نام کتابی است که انتشارات نیلوفر به تازگی در 294 صفحه و 1100 نسخه با ترجمه احسان موسوی خلخالی منتشر کرده است. این کتاب حاصل گفتگوی جمانه حداد، شاعر و روزنامه‌نگار لبنانی با ده تن از نویسندگان برجسته جهان است. او در این گفتگوها تلاش کرده پاسخ سؤالاتی را که همواره ذهنش را در ارتباط با این نویسندگان مشغول کرده است، بیابد. بیشتر این گفتگوها میان سال‌های 2003 تا 2005 در ضمیمه فرهنگی روزنامه لبنانی «النهار» منتشر شده‌اند. او مقدمه کتاب خود را این‌گونه آغاز می‌کند: «مار به زن گفت: «آیا خدا حقیقتاً گفته است که از همه درختان باغ نخورید؟».

این نخستین پرسش در تاریخ انسان بود؛ علت آنچه «گناه نخستین» آدم خوانده می‌شود، یعنی تمایلش به شناخت. این پرسش-وسوسه بود. اصلی که در هر چیز و برای هر چیز هست. اما، مگر پرسش وسوسه‌ای «مکارانه» نیست؟ همچنان که پرسش مار جواب- هدف او را در خود داشت، هر پرسشی همین‌طور است، جهانی متکامل که مایه پاسخ و «لغزش» خود را در خویش دارد. مایه‌ای که فقط منتظر ضربه‌ای همچون پتک بر سنگ است تا بیرون بزند و بجوشد. مار، پرسشگر، وسوسه‌کننده، نقش اصلی را در تعیین مسیر انسان و آغاز بازی شناخت بر عهده داشت.

پس پرسش پابرجاست، در دل خود، بخشی از امر مستقر است، آن را تهدید می‌کند. جز با «دیگری» تحقق نمی‌یابد. پس «گفتگو» است و از آن آغازین پرسش هوشمندانه پابرجاست. پرسشی که غریزه دستیابی به ناشناخته‌ها را هدف قرار داد، تحریک کرد، به‌تدریج جلو آمد، و به شناخته‌ها بسنده نکرد. در سرنوشت بشر ساکن است، همراه اوست، درونش را می‌تراشد. نقص است و خلق و شور کمال».

جمانه حداد، متولد 1970 در بیروت، نویسنده، مترجم و روزنامه‌نگار لبنانی است. وی در روزنامه «النهار» لبنان مسئول صفحه فرهنگی و مؤسس و سردبیر مجله غوغایی «الجسد» (پیکر) است. حداد مصاحبه‌های مفصلی با نویسندگان مشهور جهان و همچنین ترجمه‌هایی از شعر، داستان و نمایش‌نامه عده‌ای از نویسندگان عرب و جهان را در کارنامه خود دارد. وی در سال 2006 جایزه روزنامه‌نگار برتر عرب را دریافت کرد.

او در این کتاب در گفتگو با چهره‌هایی چون اومبرتو اکو، ژوزه ساراماگو، ایو بونفوا، پیتر هانتکه، پل استر، آنتونیو تابوتی، طاهربن جلون، ندیم بورسل، مانوئل باثکث مونتالبان و ریتا داو در پی پاسخ‌گویی به وسوسه‌های ذهنی و شور و شوق خود برای بیشتر دانستن است.

در بخشی دیگر از مقدمه این کتاب می‌خوانیم: «هر پرسشی آغاز تندباد است. هر علامت سؤالی تیر است. تیری رها شده و شجاعانه که سر «دیگری»- نویسنده را هدف گرفته. تیری که باید همراه با خیانت هویدا کردن اسرار، به پرسشگر بازگردد. و چه زیباست که طرف گفتگویت با پاسخش غافلگیرت کند. و از این زیباتر، برای هر دو نفرتان و برای خواننده، آن که خودش هم از پاسخش غافلگیر شود.

بدین سان گفتگو آفرینش است».

جمانه حداد در ادامه می‌گوید: «گفتگو گوش سپردن و به‌خصوص یاد گرفتن است.

درس‌هایی که غنایمی گاه ارزشمند و گاه کم‌ارزش از آنها کسب می‌کنید.

این‌گونه، در پی نفوذ به ذهن و زندگی نویسندگان و در پی ورود به خانه‌ها یا دفاترشان، توانستم جزئیاتی اساسی درباره آنها کشف کنم که برخی را تعریف کرده‌ام و ناگفتنی‌ها را در خاطرم نگه داشته‌ام، منبعی برای لذت و خوشی. از پل استر یاد گرفتم چگونه ممکن است نویسندگی هویت کسی شود، از اومبرتو اکو شیفتگی به دانش و گستردگی افق دید را آموختم، از هانتکه فضایل کنار کشیدن از زندگی عمومی، از ژوزه ساراماگو قاعده مقدس نشستن پشت میز کار، از ایو بونفوا فروتنی و سادگی و مهربانی، از آنتونیو تابوکی ایمان خیره‌سرانه به تصادف، از ندیم بورسل گرمای حس انسانی، از مانوئل باثکث مونتالبان عشق اپیکوری به زندگی، از ریتا داو معنای خودسازی قدم‌به‌قدم، و از طاهربن جلون شفافیت و ریاضت.

بدین‌سان، گفتگو گذر لطیف روح به روح است».

خواندن این کتاب قطعاً برای همه کسانی که دوست دارند بیرون از پنجره آثار نویسندگان، نگاهی به زندگی‌شان بیندازند لذت‌بخش خواهد بود.

نظر شما چیست؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (20)