«گشودن رمان»

۲۶ دی ۱۳۹۲
کتاب جدید دکتر پاینده با عنوان «گشودن رمان: رمان ایران در پرتو نظریه و نقد ادبی» منتشر شد
نقد می‌تواند به همه‌ی متون فرهنگی اِعمال شود و ادبیات فقط بخشی از این متون را تشکیل می‌دهد. همه‌ی ما در داستان‌/‌متن بزرگ‌تری به نام «زندگی» نقش داریم. هدف نویسنده‌ی کتاب حاضر این است که خواننده از راه نقد رمان وارد گفت‌وگوی انتقادی با این متن بزرگ‌تر شود.

درنگ| کتاب جدید دکتر حسین پاینده با عنوان «گشودن رمان: رمان ایران در پرتو نظریه و نقد ادبی» توسط انتشارات مروارید منتشر شد. در این کتاب، روشی برای نقد رمان مطرح شده که مبتنی بر خوانش تحلیلی صحنه‌ی آغازین و معلوم کردن ربط آن به بقیه‌ی رمان است. همه‌ی فصل‌های کتاب با پیروی از روش‌شناسی واحدی نوشته شده‌اند که عبارت است از: الف. شروع فصل با یک مبحث نظری در نقد ادبی؛ ب. تحلیل مشروح صحنه‌ی آغازین یک رمان بر اساس مبحث نظریِ مطرح‌شده؛ و پ. نقد آن رمان با برقراری پیوند بین صحنه‌ی آغازین و سایر بخش‌ها. خواننده علاوه بر آشنایی با مفاهیم نقادانه، با نحوه‌ی کاربرد آن مفاهیم در نقد عملیِ ده رمان برجسته‌ی ایرانی آشنا می‌شود. به منظور آسان‌تر کردن فهم مطالب تئوریک، یکصد اصطلاح پُرکاربردِ نقد رمان در ضمیمه‌ای با عنوان «واژه‌نامه‌ی توصیفی اصطلاحات نقد رمان» در پایان کتاب توضیح داده شده است. مباحث نظریِ کتاب مطالب گوناگونی را در بر می‌گیرد، از بحث در خصوص کارکرد و شیوه‌ی تحلیل عناصر رمان تا مباحث مربوط به نظریه‌های ادبی و فرهنگیِ متأخر همچون بینامتنیّت، مرگ مؤلف، روایت‌شناسی، پسامدرنیسم و غیره.

رمان‌های نقد شده در این کتاب از این قرارند:

بوف کور (صادق هدایت)

تنگسیر (صادق چوبک)

شازده احتجاب (هوشنگ گلشیری)

مدیر مدرسه (جلال آل‌احمد)

سَووشون (سیمین دانشور)

ثریا در اغما (اسماعیل فصیح)

جزیره‌ی سرگردانی (سیمین دانشور)

چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم (زویا پیرزاد)

آزاده‌خانم و نویسنده‌اش (رضا براهنی)

سرخی تو از من (سپیده شاملو)

به منظور نشان دادن کاربردپذیری روش نقدی که در این کتاب پیشنهاد شده است، نویسنده دو اثر دیگر (یک داستان کوتاه و یک فیلم سینمایی) را هم نقد کرده است که عبارت‌اند از:

داستان «سه قطره خون» (صادق هدایت)

فیلم هامون (داریوش مهرجویی)

دکتر پاینده در خصوص هدفش از انتشار این کتاب چنین نوشته است: «نقد ادبی بدون ذهنیتی معطوف به پرسشگری و گفت‌وگو امکان‌پذیر نیست. منتقدی که رمان را منفعلانه می‌خواند بی آن‌که سؤالی در ذهنش نقش ببندد، یا بی آن‌که وارد گفت‌وگویی کاوشگرانه با متن شود، هرگز نمی‌تواند به معانی عمیق‌ترِ آن راه ببرد. نویسنده‌ی این کتاب بارها و بارها بر اهمیت طرح پرسش‌های تأمل‌انگیز در نقد رمان تأکید می‌کند تا خواننده به صرافت اندیشیدن به فایده‌ی پرسشگری در ابعادی گسترده‌تر افتد و نقد را به مفهومی عام در زندگی اجتماعی کاربردپذیر بداند. اگر به پیروی از نظریه‌پردازان پساساختارگرایی مانند رولان بارت زندگی را نوعی «متن» تلقی کنیم، آن‌گاه باید گفت اصولاً کسی می‌تواند منتقد ادبی باشد که در زندگی روزمره نیز عادت به پرسشگری و ژرف‌اندیشی داشته باشد. نقد می‌تواند به همه‌ی متون فرهنگی اِعمال شود و ادبیات فقط بخشی از این متون را تشکیل می‌دهد. همه‌ی ما در داستان‌/‌متن بزرگ‌تری به نام «زندگی» نقش داریم. هدف نویسنده‌ی کتاب حاضر این است که خواننده از راه نقد رمان وارد گفت‌وگوی انتقادی با این متن بزرگ‌تر شود.»

نظر شما چیست؟

  1. Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226
    class="comment even thread-even depth-1" id="li-comment-89">
    محمد علی :

    من در مشکین شهر زندگی مکنم در این شهر کتاب نیامده.در اردبیل هم به سه کتاب فروشی مراجعه کرده، کتاب را نداشتند. ممنون می شوم برای تهیه کتاب مرا راهنمایی کنید.خدمت استاد پاینده سلام دارم.

  2. Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226
    class="comment odd alt thread-odd thread-alt depth-1" id="li-comment-93">
    کریمی نیا :

    والا ما در شهر به این بزرگی _مشهد_ هر چه گشتیم کتاب را نیافتیم .اگر راهنمایی فرمایید متشکرم می شوم.

  3. Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226
    class="comment even thread-even depth-1" id="li-comment-98">
    رجبی :

    با سلام. لطفا به استاد پاینده بگویید در ارومیه به هرجا مراجه می کننم می گویند هنوز کتاب پخش نشده است .لطفا از طریق درنگ اطلاع رسانی بکنید.

  4. Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226
    class="comment odd alt thread-odd thread-alt depth-1" id="li-comment-101">
    دربدر :

    اقا ما در این خراسان جنوبی گشتیم کتاب را پیدا نکردیم. لابد منتظر نمایشگاه بین المللی با بمانیم. این هم از از مشکلات شهرستانی بودن در ایران است.

  5. Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226
    class="comment even thread-even depth-1" id="li-comment-107">
    امیر واحدی :

    بنده هم همشهری ابوعلی سینا هستم . یعنی استان همدان. وقتی یک کتاب به مراکز استانها نهای نزدیک پایتخت نمی رسدحتما استان و شهرستانهای دور وضعشان روشن است . البته این گناه ناشر و نویسنده نیست وقتی تیراژ کتاب ، انهم کتاب یک استاد بر جسته و پر مخاطب در کشور هفتاد ملیونی در عالی ترین شرایط سه هزار نسخه باشد طبیعطا وضع همینطور خواهد، بود. به چند جا رفته ام گفته اند تمام شده.بهر حال باید از مولف و ناشر سپاسگزار بود که در چنین شرایطی لااقل می نویسند و نشر می کنند.فرهنگ موضوع حاشیه ای در این کشور است.امیدواریم گشایش حاصل شود.با تشکر از اطلاع رسانی شما دوستان

  6. Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226
    class="comment odd alt thread-odd thread-alt depth-1" id="li-comment-108">
    مهمان :

    در این شرایط دشوار باید از اینکه هنوز کتاب چاب می شود باید خوشحال باشیم .و این نشانه ان است که می شود امیدوار بود وضعیت بهتر بشود. شرایط رو به گشودگی است.همت و صداقت وشجاعت می خواهد و صبوری.مردم که صبو ر و امیدواهستند.ارزو مکنیم مسئولان هم همتی بکنند .ی

  7. Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226
    class="comment even thread-even depth-1" id="li-comment-114">
    مهمان :

    ما هم که تهران هستیم کتاب را پیدا نکردیم.

  8. Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'root'@'localhost' (using password: NO) in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home3/adderang/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226
    class="comment odd alt thread-odd thread-alt depth-1" id="li-comment-133">
    مهمان :

    هنوز خبری از این کتاب نشده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (10)