از تنهایی به خیال

۲۰ بهمن ۱۳۹۳
برداشتی از نمایشگاه «بیرون از این اتاق خالی» نقاشی‌های بهمن محمدی، گالری ماه/ بهمن‌ماه ۱۳۹۳
آدم‌های نقاشی‌های محمدی چهره‌ای واقعی دارند، کاملاً شبیه عکس. در واقع نقاش هیچ تصرفی در خطوط چهره و اندام آنان نکرده، اما در رنگ و محو کردن این چهره‌ها طوری عمل کرده است که به بیننده آگاهی دهد که نقاشی‌ها بازنمایی وفادارانه‌ای از واقعیت نیستند.

 

علی تدین: معمولاً جهان بیرون از ما، جهان واقعی که به همراه دیگران تجربه‌اش می‌کنیم، جهانی شلوغ و پر همهمه تصویر می‌شود. در مقابل، جهان درون انسان، جهانی ساکت و آرام و دور از هیاهوی بیرونی نمایش داده می‌شود. برداشت من از نقاشی‌های بهمن محمدی، این بود که او سعی در معکوس کردن این تصویر دارد، در زمانه‌ای که جهان بیرون ساکت و راکد است و جهان تخیل هنرمند شلوغ و پر همهمه؛ زمانه‌ای که جهان بیرون برای هنرمند تجربهٔ تنهایی و جهان درون مملو از خیال آدم‌ها است. شاید منظور او از عنوان نمایشگاه آثارش، «بیرون از این اتاق خالی» اشاره به همین نکته باشد: بیرون از این جهان واقعی، بیرون از این اتاق خالی، بیرون از تنهایی، جهان تخیل انسان است؛ و خیال راهی برای بیرون رفتن از اتاق خالی جهان واقعی است.

آنچه این تفسیر را تقویت می‌کند، اثر اصلی نمایشگاه است که روی پوستر نمایشگاه آمده. در این تصویر می‌بینیم که پسربچه‌ای از سمت راست تابلو از پشت پرده به سمت چپ تصویر نگاه می‌کند و در خیالش سه کودک دیگر را می‌بیند که شاد هستند؛ اما در واقع پسر تنها است و کسی جز او در اتاق نیست؛ اما او توانسته در خیال خود سه کودک دیگر را در اتاق خالی ببیند.

Description: scan0020.jpg عکس برگرفته از بروشور نمایشگاه

 

تقریباً تمام نقاشی‌های محمدی در این نمایشگاه، تکنیک واحدی دارند (تنها پنج اثر با تکنیک و مضمون متفاوت در نمایشگاه هست که به نظرم باید به شکل متفاوتی تحلیل شوند). در تمام این آثار اصلی، آدم‌ها حاضرند. آدم‌های نقاشی‌های محمدی چهره‌ای واقعی دارند، کاملاً شبیه عکس. در واقع نقاش هیچ تصرفی در خطوط چهره و اندام آنان نکرده، اما در رنگ و محو کردن این چهره‌ها طوری عمل کرده است که به بیننده آگاهی دهد که نقاشی‌ها بازنمایی وفادارانه‌ای از واقعیت نیستند. گاهی بخشی از صورت محو شده و گاهی چهره و اندام یک انسان، تنها با درجات مختلف از یک رنگ تصویر شده است. آدم‌ها در خیال، همان آدم‌های بیرون‌اند اما به هالهٔ خیال آغشته شده‌اند. همچنین روی تمام نقاشی‌ها قطعات شیشه‌ای رنگی پخش شده است. در واقع قطعات سه‌بعدی برجستهٔ رنگی که روی تابلو پاشیده شده و حتی از تابلو بیرون زده شده، نه جزئی از تصویر بلکه واسطه‌ای بین تماشاگر تابلو و تابلو است. این تکه‌های رنگی نشانگر حائلی هستند که منظر بینندهٔ اثر به نقاشی داده است: منظر خیالی. چنانکه پیش‌تر اشاره کردم، نقاشی‌های محمدی پنجره‌هایی به جهان خیال انسان‌اند. محمدی با این ایدهٔ امپرسیونیستی فضای خیالی نقاشی‌هایش را با ظرافت به تماشاگر منتقل می‌کند.

Description: Mohammadi2.jpg

عکس از صفحهٔ فیس‌بوک بهمن محمدی

 

پس از ابداع پرسپکتیو مرکزی در نقاشی دوران رنسانس، این ایده که تابلوی نقاشی باید پنجره‌ای به جهان بیرون باشد، به عنوان یک مشخصهٔ نقاشی مدرن پذیرفته شد. در واقع تابلوی نقاشی باید نمایش‌گر منظره‌ای از منظر یک چشم انسانی واقعی باشد. امپرسیونیست‌ها این ایده را رادیکال‌تر کردند: آیا ممکن نیست که ناظر از پشت پردهٔ توری یا شیشه، منظره را مشاهده کند؟ آیا ناظر همواره در حالی عادی و با وضوح کامل مناظر را مشاهده می‌کند؟ بدین ترتیب امپرسیونیست‌ها تلاش کردند از طریق محو کردن تصویر، تار شدن چشم ناظر در اثر شوق یا سکر را نشان دهند. از این زاویه، کارهای محمدی را نیز باید یک تلاش امپرسیونیستی دانست. محمدی بیشتر از آنکه به عمق دادن به تابلوها تأکید کند، تلاش کرده است با تکنیک قطعه‌های رنگی نشان دهد که تصاویر تابلوها انطباعاتی از مسیر خیال است.

بهمن محمدی متولد ۱۳۶۳ در همدان و فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد نقاشی از دانشگاه تهران است. یقیناً او به همراه نسل جدید نقاشان ایرانی حرف‌های تازه‌ای برای هنر ایران خواهند داشت.

نمایشگاه «بیرون از این اتاق خالی» تا پایان بهمن‌ماه در گالری ماه برقرار است.

نظر شما چیست؟

Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (24)