کباب تلخ می‌خواهم که مردافکن بود زورش

۲۸ دی ۱۳۹۴
معترض‌الدوله

مدیر اداره کتاب به تازگی گفته است، قرار است کلمه «شراب» در کتاب‌ها ممنوع شود،‌ محمد سلگی مدیر اداره کتاب با بیان اینکه ذکر کلمه «شراب» در کتاب‌ها حتی در تقبیح شراب ممنوع است، گفت: در خصوص ذکر اسامی حیوانات و اسامی خارجی و… هم سختگیری‌های لازم اِعمال می‌شود.

با چنین اوضاعی حالا باید منتظر باشیم تا بسیاری از متون کهن و ادبی، با تغییرات زیادی روبرو شوند، چرا که اصلاً چه معنی دارد که ما در کتاب‌هایمان شراب داشته باشیم.

بعضی از بزرگان ادبیات ما هم اصلاً شکر خوردند که از شراب استفاده کردند که باعث گمراهی جوانان برومند این مرز و بوم شوند. اصلاً نه اینکه ما خیلی کتاب می‌خوانیم و آمار مطالعه بالاست و هر روز مردم در حال کتاب خواندن هستند، بنابراین شراب در کتاب‌ها تأثیرگذار است و جامعه را به انحطاط می‌کشاند.

البته این مدیر محترم نگفته است که برای کلمه شراب چه جایگزین دیگری می‌توان انتخاب کرد. حالا برخی از فضلا ممکن است بگویند به جای کلمه شراب، سه نقطه بگذاریم؛ اما از آنجایی که متأسفانه به دلیل انحطاط فرهنگی و اجتماعی، این روزها «سه نقطه» خودش فحش محسوب می‌شود، این جایگزین اصلاً خوب نیست.

حالا ما نشستیم و فکر کردیم که مثلاً دیوان حافظ باید کلی تغییر کند، چون این شاعر بزرگ کشورمان اصلاً حواسش به این نبوده که مدیران ما قرار است تصمیمات جدیدی بگیرند و  انتشار کلمه شراب ممنوع شود.

اما چون مدیر اداره کتاب هنوز جایگزینی برای شراب ارائه نداده است، ما خودمان بعضی از شعرهای قبیح را به گونه دیگری پیشنهاد می‌دهیم، باشد که مقبول افتد:

 

شراب تلخ می‌خواهم که مردافکن بود زورش// که تا یک‌دم بیاسایم ز دنیا و زر و زورش

در اینجا کباب می‌تواند همان نقش شراب را بازی کند: کباب تلخ می‌خواهم که مردافکن بود زورش

***

 

دلم ز صومعه بگرفت و خرقه سالوس// کجاست دیر مغان و شراب ناب کجا

برای این بیت پیشنهاد می‌شود از کلمه کتاب استفاده شود و بگوییم: کجاست «دیر مغان و کتاب ناب کجاست» تا ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی هم شده باشد.

 

****

غلام نرگس جماش آن سهی سروم// که از شراب غرورش به کس نگاهی نیست

در اینجا چون غرور ایشان کلاً امری مذموم است، می‌توان به جای شراب غرور از کلمه حباب استفاده کنیم که بدانند غرور حبابی بیش نیست و بگوییم: که از حباب غرورش به کس نگاهی نیست

 

***

شراب و عیش نهان چیست کار بی‌بنیاد// زدیم بر صف رندان و هر چه بادا باد

در اینجا چون علاوه بر کلمه شراب، حضرت حافظ از عیش نهان هم سخن گفته، بهتر است کل مصرع را حذف کنیم چون اگر شراب را هم تغییر دهیم باز هم این مصرع گمراهی در پی دارد.

 

***

زاهد اگر به حور و قصور است امیدوار// ما را شرابخانه قصور است و یار حور

در اینجا مجدداً می‌توان از کلمه کتاب استفاده کرد، چرا که نشان می‌دهد در آن دوران نیز کتابخانه در فرهنگ ایرانی وجود داشته است: ما را کتابخانه قصور است و یار حور

 

***

بیا و کشتی ما در شط شراب انداز// خروش و ولوله در جان شیخ و شاب انداز

در اینجا اصلاً خیلی بهتر است که به جای شراب بگوییم فرات، چرا که وجود خارجی هم دارد: بیا و کشتی ما در شط فرات انداز…

 

***

یک دو جامم دی سحرگه اتفاق افتاده بود// وز لب ساقی شرابم در مذاق افتاده بود

متأسفانه حافظ در این بیت آن‌قدر خط قرمزها را رد کرده است که کار با حذف شراب درست نمی‌شود و بهتر است اساساً این غزل حذف شود چون حافظ بعد از این بیت بلافاصله، می‌گوید: از سر مستی دگر با شاهد عهد شباب… بنابراین امیدی به اصلاح این غزل نیست.

 

البته ناگفته نماند که به قول مدیر اداره کتاب، ذکر کلمه «شراب» در کتاب‌ها حتی در تقبیح شراب ممنوع است؛ بنابراین خیلی از کتاب‌های علمی، تربیتی و حتی تخیلی هم باید تغییر کند و مثلاً بگوید:‌ خوردن «اسمش را نبر» برای کبد انسان ضرر دارد.

نظر شما چیست؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (10)