عشق، هنر مقاومت است

۱ اردیبهشت ۱۳۹۵
میراصغر موسوی
بزرگترین دست آورد تمدن بشری مقاومت است. البته اکتاویو پاز بزرگترین کشف تمدن بشر را عشق می‌داند؛ همین عشق که با اروتیک عجین است؛ و اروتیک نه صرفا لازمه‌ی آن، بلکه ذاتی آن است. پاز با این حال معتقد است، این مهمترین کشف تمدن بشری به‌ ندرت قابل دسترسی است و حصول و حفظ آن دشوار است، زیرا قابلیت روحی و عقلی بالایی می‌طلبد.

بزرگترین دست آورد تمدن بشری مقاومت است. البته اکتاویو پاز بزرگترین کشف تمدن بشر را عشق می‌داند؛ همین عشق که با اروتیک عجین است؛ و اروتیک نه صرفا لازمه‌ی آن، بلکه ذاتی آن است. پاز با این حال معتقد است، این مهمترین کشف تمدن بشری به‌ ندرت قابل دسترسی است و حصول و حفظ آن دشوار است، زیرا قابلیت روحی و عقلی بالایی می‌طلبد. پس کمتر کسانی به آن دست می‌یابند و می‌توانند آن را حفظ کنند. شاید به همین دلیل باشد که عشق در ردیف اسطوره و افسانه و … قرار گرفته است. بزرگترین دستاوردی که دست‌نایافتنی‌ترین شده است!

ژیل دلوز اما تعریفی از مقاومت ارایه می‌کند که موافقت با آن پذیرفتن برتری مقاومت بر عشق است. دلوز می‌گوید: «مقاومت آفرینش است»؛ یعنی نه اسطوره است و نه افسانه، بلکه آفرینش است! خلق کردن، هستی بخشیدن و زندگی دادن. فعلی که ویژه‌ی ذات مبارک باریتعالی است؛ او که تنها هستی‌بخش و آفریننده است. در متون مقدس می‌خوانیم که خدا انسان را آفرید و همه مسئولیت‌های هستی را بر دوش او قرار دارد. مسئولیتی بسیار سنگین که تعریف‌ناپذیر است. شاید به همین دلیل است که کوندرا سخن از «سبکی تحمل‌ناپذیر هستی» می‌کند. باری که فقط انسان وزن آن را می‌فهمد و تنها اوست که ممکن است توانایی حمل آن را داشته باشد.

تاریخ گواهی می‌دهد که انسان‌ها از ازل تاکنون این بار را بر دوش گرفته، حمل کرده و هر نسلی به نسل دیگر آن را سپرده‌ است. امانتی الهی که آن را باید به لایق‌ترین‌ها سپرد.

آنان که هنگام تیرباران فریاد می‌زنند: «زنده باد آزادی، مرگ برجلاد»! به آنان که حکم‌های ظالمانه را به تن می‌خرند و با سرِ افراشته به زندان‌های دست‌ساخته‌ی قدرت‌های فاسد و خونخوار می‌روند و همه سال‌های خوب عمر خود را در چهاردیواری ساخته‌ی دستان قدرتمندان کثیف سر می‌کنند. آنهایی که با زنده‌باد آزادی، گردن به گیوتین سپردند و آنانی که با گرفتن جان خود بر کف، میلیتاریسم حاکم بر ایران را رسوا و مفتضح و خلیج فارس را بی‌ژاندارم کردند و همه‌ی آنانی که ارتش زرهی صدام را که از سوی قدرت‌های برتر جهان (آمریکا، شوروی، فرانسه، انگلیس و آلمان) حمایت می‌شد را با سرشکستگی و ذلت از این خاک به بیرون پرتابشان کردند.

این امانت، این مسئولیت، این بار سنگین و این «سبکی تحمل‌ناپذیر هستی» را از سپیده‌دم تاریخ تاکنون انسان بردوش خود گرفته و حمل کرده است.

و حلقه‌ها در این زنجیره‌ی انسانی که با اولین روشنایی در آغاز تاریخ به حرکت درآمده و به پیش آمده است، بیش از آنکه با جسم به هم متصل باشند، با رویایی مشترک (آزادی و عدالت) با هم پیوند دارند. رویایی که تا ابد تداوم خواهد داشت. صفحه «هنر مقاومت» محل انتشار آثاری است که زاییده‌ی همین تخیل مشترک است. تخیلی که شعر می‌شود، داستان می‌گوید، طرح می‌زند، نقاشی می‌کند و هر آن چیزی می‌شود که انسان‌های به غل و زنجیر کشیده و در گوشه سیاه چال افتاده و یا کنار گیوتین، یا پای چوبه‌ی دار در تخیل خود پرورانده و نزد ما به امانت گذارده‌اند. این امانت را پاس می‌داریم و امید داریم که دوستان و خوانندگان درنگ ما را در این مسیر یاری خواهند کرد.

نظر شما چیست؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (12)