در ضرورت احیای نیروی سوم

۲ تیر ۱۳۹۶
چگونه بنیادگرایی و لیبرالیسم آب به آسیاب تمامیت‌خواهی می‌ریزند
در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری، کشور نیازمند نیروی سومی است که بتواند فارغ از شکاف‌ها و دوگانه‌های متأثر از سناریوهای از پیش‌نوشته‌شده، صدای مردم و مطالبات آن‌ها برای رسیدن به روزهای بهتر باشد؛ چنین جریانی قطعاً می‌تواند همسو با جریان‌های سومی در دیگر کشورهای منطقه و دنیا، دست قدرت‌طلبان و طراحان اصلیِ قربانی کردن مردم را برای همه رو کند.

درنگ| به نظر می‌رسد کشور، روزهای پرتلاطمی را سپری می‌کند؛ روزهایی که ایران، انتخابات را پشت سر گذاشته و از میان گزینه‌های نظام، آنکه نظرش کمتر به گفتمان اصلی حاکمیت نزدیک بود، از سوی مردم انتخاب شده است؛ اما به مذاق عده‌ای همین اندازه محقق‌شدنِ خواست اکثریت مردم هم خوش نیامده است. تیغ‌ها از نیام بیرون آمده و دوگانه‌ها و شکاف‌ها پررنگ‌تر از قبل شده است. کسانی که دو قطبی شدن جامعه را آفتی برای تداوم مسیر حرکت کشور می‌دانستند خودشان بیش از پیش بر این آتش می‌دمند و دست به دوگانه‌سازی‌ها و تعمیق شکاف‌ها می‌زنند تا انشقاق پوسته سخت قدرت را به سطح جامعه تعمیم دهند. این‌گونه است که شکاف اصلی به حاشیه رانده می‌شود تا دعوای میان دو جناح سیاسی، به کینه‌ها و نفرت‌های اجتماعی میان مردم تبدیل شود.

کافی است گفت‌وگوهای میان مردم در ایام پیش از انتخابات و حتی پس از انتخابات را مرور کنیم؛ گفت‌وگوهایی که به مدد شبکه‌های اجتماعی و فراگیر شدن تلفن‌های همراه هوشمند، بیش از گذشته افزایش پیدا کرده است. حالا دیگر نمی‌توان در گروه‌های تلگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی مجازی، جایی را پیدا کرد که افرادی از جناح‌های مختلف بتوانند با هم بحث کنند چرا که کار به مشاجرات و نفرت‌پراکنی‌ها رسیده است. دوستان نزدیک و بستگان و آشنایانی که به هر دلیل خود را در اردوگاه انتخاباتی «روحانی» یا «رئیسی» تعریف کرده بودند حالا دیگر به چشم دشمنان خونی به هم نگاه می‌کنند؛ یک طرف، اردوگاه مقابل را متحجر، فاشیست و حامی گروه‌های فشار و موافق محدودیت‌های بیشتر می‌داند و طرف دیگر هم اردوگاه نخست را سازشکار و مخالف تمام مبانی سنتی اجتماعی -که به زعم آن‌ها اهمیت زیادی دارد- می‌شمارد.

درگیری‌ها زمانی بالا می‌گیرد که در سطوح بالای قدرت هم میزان تنازع هر روز افزایش پیدا می‌کند و والاترین جایگاه انتخابی کشور، به خیانت متهم می‌شود تا حالا با بعضی از چراغ‌سبزها مورد حملات بیشتری قرار گیرد. آخرین نمونه آن هم در راهپیمایی روز قدس بود که عده‌ای به سمت روحانی حمله‌ور شدند و شعار «روحانی، بنی‌صدر، پیوندتان مبارک» سر دادند. هر چند طراحان چنین سناریویی بیش از دیگران می‌دانند که نه روحانی، بنی‌صدر است و نه شرایط آن روزهای کشور مانند امروز؛ اما هدف از طراحی چنین اقدامی، عقب نشاندن عزم احتمالی دولت برای ایجاد برخی تغییرات ساختاری در روند حکومت‌داری و به تبع آن سرکوب مطالبات اکثریت جامعه است.

در چنین شرایطی است که می‌توان گفت کشور روزهای پرتلاطمی را سپری می‌کند هر چند که به نظر می‌رسد تمام روزهای پس از انقلاب ۵۷ کشور در «شرایط حساس کنونی» به سر می‌برده تا فارغ از «بحران‌های بین‌المللی و منطقه‌ای و طمع قدرت‌های جهانی برای تصاحب سرمایه‌های کشور»، نزاع بر سر قدرت در داخل کشور هم، بحرانی مزمن و دائمی را برای جامعه به دنبال داشته باشد؛ بحرانی که به دلیل فقدان ساز و کارهای دموکراتیک لازم در شیوه حکومت‌داری، چشم اسفندیار بهبود اوضاع ایران بوده است.

حال در روزهایی که مخالفان آزادی و دموکراسی در ایالات متحده، کشورهای منطقه، گروه‌های بنیادگرای فعال در خاورمیانه و در داخل ایران، همگی با هم، در ائتلافی نانوشته بازی یکسانی را در پیش گرفته‌اند، احساسات ناسیونالیستی بخش عمده‌ای از مردم برانگیخته شده است تا هراسِ –واقعی و ساختگی- از غولی به نام تروریسم، بازی را به نفع تمامیت‌خواهان و مخالفان حاکمیت مردم تمام کند. این مسئله زمانی بیشتر قابل تامل است که منطق نظام سرمایه‌داری برای خروج از بحران اقتصادی و ایجاد حباب‌های جدید، نیازمند فروش تسلیحات و قراردادهای کلان از یک سوی، و دستیابی به منابع ارزان قیمت از سوی  دیگر است و از این طریق بیش از پیش در تشدید چنین وضعیتی، با بنیادگرایان و نیروهای ارتجاعی هم‌داستان می‌شود.

از این جهت است که به نظر می‌رسد در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری، کشور نیازمند نیروی سومی است که بتواند فارغ از شکاف‌ها و دوگانه‌های متأثر از سناریوهای از پیش‌نوشته‌شده، صدای مردم و مطالبات آن‌ها برای رسیدن به روزهای بهتر باشد؛ چنین جریانی قطعاً می‌تواند همسو با جریان‌های سومی در دیگر کشورهای منطقه و دنیا، دست قدرت‌طلبان و طراحان اصلیِ قربانی کردن مردم را برای همه رو کند.

 

نظر شما چیست؟

Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (19)